Áp dụng Nghị định 210 với hợp đồng ký trước 01/7/2026

Trong thực tiễn quản lý hợp đồng xây dựng, nội dung này tác động trực tiếp đến phạm vi áp dụng pháp luật, quyền thỏa thuận và cách xử lý chuyển tiếp. Phân tích dưới đây làm rõ kết luận, căn cứ của pháp luật xây dựng và các quy định liên quan, đồng thời đề xuất phương án xử lý có thể áp dụng.

Trả lời ngắn: Phải tách hai nhóm.

Kết luận và căn cứ pháp lý

Đối với hợp đồng thuộc dự án đầu tư công hoặc PPP đã ký và đang thực hiện trước ngày 01/7/2026, khoản 1 Điều 33 Nghị định số 210/2026/NĐ-CP yêu cầu tiếp tục thực hiện theo pháp luật về hợp đồng xây dựng và đấu thầu trước ngày Nghị định có hiệu lực, trừ trường hợp khoản 7 Điều 95 Luật Xây dựng số 135/2025/QH15. Khoản 7 quy định: “Các hợp đồng xây dựng đã ký trước ngày 01 tháng 7 năm 2026 thì thực hiện theo quy định của Luật Xây dựng số 50/2014/QH13 và được áp dụng các quy định của Luật này trong trường hợp xảy ra sự kiện bất khả kháng hoặc hoàn cảnh thay đổi cơ bản”.

Phân tích áp dụng

Như vậy, với đầu tư công và PPP, các bên không nên ký một phụ lục chung để chuyển toàn bộ hợp đồng sang chế độ mới chỉ vì thấy Nghị định 210 thuận lợi hơn. Căn cứ chuyển tiếp ưu tiên bảo vệ hồ sơ lựa chọn nhà thầu, giá, phân bổ rủi ro và quyền đã hình thành. Khi phát sinh bất khả kháng hoặc hoàn cảnh thay đổi cơ bản, các bên được áp dụng quy định mới cho việc đánh giá và xử lý sự kiện đó; phạm vi sửa đổi phải gắn với ảnh hưởng thực tế, thẩm quyền quyết định, nguồn vốn và giới hạn của pháp luật đấu thầu.

Thực tiễn áp dụng và hồ sơ cần kiểm tra

Đối với dự án khác, khoản 2 Điều 33 có cơ chế linh hoạt hơn: “các bên xem xét, thỏa thuận áp dụng các quy định của Nghị định này, đảm bảo phù hợp với quy định pháp luật về xây dựng và các quy định của pháp luật khác có liên quan”. Nếu không thỏa thuận được, tiếp tục áp dụng pháp luật tại thời điểm giao kết. Thỏa thuận áp dụng có thể cho toàn bộ cơ chế quản trị hoặc cho từng vấn đề, nhưng phải được lập thành văn bản và không làm hợp pháp hóa điều khoản trái quy định bắt buộc hoặc xâm phạm quyền của người thứ ba.

Khuyến nghị xử lý

Ngay cả khi được thỏa thuận, cần kiểm tra bốn giới hạn. Thứ nhất, không hồi tố để làm mất quyền thanh toán, miễn trách nhiệm hoặc thời hiệu đã phát sinh. Thứ hai, không làm thay đổi trái phép kết quả lựa chọn nhà thầu, giá gói thầu, mục tiêu và tổng mức đầu tư. Thứ ba, phải bảo đảm tính thống nhất giữa điều kiện chung, điều kiện cụ thể, phụ lục và bảo đảm ngân hàng. Thứ tư, quy định mới chỉ vận hành từ thời điểm phụ lục có hiệu lực, trừ nội dung pháp luật cho phép xác nhận lại sự kiện đã xảy ra.