Thay đổi thiết kế có thể làm phát sinh thủ tục điều chỉnh giấy phép xây dựng, kể cả khi chủ đầu tư đã phê duyệt phương án mới. Nếu triển khai bản vẽ thay đổi trước khi hoàn tất thủ tục điều chỉnh giấy phép thuộc diện phải thực hiện, nhà thầu có nguy cơ thi công sai nội dung được cấp phép. Vì vậy, chủ đầu tư cần thể hiện trong hồ sơ phần thiết kế thay đổi, căn cứ phê duyệt và điều kiện đưa phương án mới vào thi công.

Những thay đổi phải điều chỉnh giấy phép
Khoản 1 Điều 63 Nghị định số 217/2026/NĐ-CP quy định ba nhóm thay đổi thiết kế làm phát sinh nghĩa vụ đề nghị điều chỉnh giấy phép trong quá trình xây dựng. Nhóm thứ nhất là thay đổi hình thức kiến trúc mặt ngoài của công trình thuộc khu vực có yêu cầu quản lý kiến trúc. Nhóm thứ hai gồm thay đổi vị trí xây dựng, diện tích xây dựng, số tầng hoặc giải pháp kết cấu chính. Nhóm thứ ba là điều chỉnh thiết kế bên trong làm thay đổi phân khu các chức năng sử dụng chính.
Chủ đầu tư không phải điều chỉnh giấy phép nếu việc sửa thiết kế giữ nguyên toàn bộ những nội dung trên. Các chủ thể liên quan vẫn phải thực hiện nghĩa vụ về thiết kế, chất lượng và an toàn theo trách nhiệm của mình. Ví dụ, việc thay vật liệu hoàn thiện mà không làm thay đổi kiến trúc mặt ngoài thuộc diện quản lý, kết cấu chính hoặc phân khu chức năng có thể không phát sinh thủ tục điều chỉnh giấy phép. Trong trường hợp đó, đơn vị thiết kế vẫn phải đánh giá yêu cầu kỹ thuật và an toàn của vật liệu thay thế.
Với dự án có nhiều hạng mục, doanh nghiệp nên lập bảng ghi nhận thay đổi theo từng công trình được cấp phép, trong đó nêu thông số cũ, thông số mới, bản vẽ liên quan và kết luận về thủ tục phải thực hiện. Bảng này cung cấp căn cứ để doanh nghiệp quyết định triển khai từng phần việc.
Phê duyệt thiết kế và điều chỉnh giấy phép
Điều 43 Nghị định số 217/2026/NĐ-CP quy định việc điều chỉnh thiết kế triển khai sau khi dự án được phê duyệt. Với thiết kế đã do chủ đầu tư thẩm định và phê duyệt, chủ đầu tư tiếp tục thẩm định, phê duyệt thiết kế điều chỉnh. Thiết kế phải bảo đảm sự phù hợp giữa các bước; việc thẩm tra thực hiện theo khoản 4 Điều 41.
Nếu công trình chưa triển khai thi công và việc đổi thiết kế không dẫn đến điều chỉnh dự án, chủ đầu tư báo cáo người quyết định đầu tư xem xét, chấp thuận trước khi thực hiện theo khoản 2 Điều 43. Trường hợp phải điều chỉnh dự án, hồ sơ thiết kế phải phản ánh phương án dự án đã được điều chỉnh theo quy định.
Văn bản phê duyệt thiết kế xác lập phương án kỹ thuật được chấp thuận, còn giấy phép điều chỉnh xác lập nội dung thay đổi mà cơ quan cấp phép cho phép thực hiện. Do đó, khi thuộc diện phải điều chỉnh giấy phép, chủ đầu tư phải hoàn tất cả việc phê duyệt thiết kế và điều chỉnh giấy phép trước khi triển khai phần thay đổi; việc nộp hồ sơ chưa thay thế kết quả giải quyết của cơ quan cấp phép.
Thành phần hồ sơ điều chỉnh giấy phép xây dựng
Khoản 2 Điều 63 yêu cầu đơn đề nghị theo Mẫu số 02 Phụ lục II, giấy phép đã cấp cùng hồ sơ bản vẽ kèm theo và bộ bản vẽ thiết kế điều chỉnh. Nếu có điều chỉnh dự án, hồ sơ còn phải bao gồm thiết kế điều chỉnh tại Báo cáo nghiên cứu khả thi. Bộ tài liệu này thể hiện quan hệ giữa phương án được cấp phép và phương án đề nghị thay thế.
Hồ sơ còn gồm báo cáo kết quả thẩm định và văn bản phê duyệt thiết kế điều chỉnh, trong đó có nội dung bảo đảm an toàn chịu lực, an toàn phòng cháy, chữa cháy và bảo vệ môi trường. Các bản vẽ theo điểm d khoản 1 Điều 57 phải tương ứng với phần điều chỉnh. Tùy loại công trình và nội dung thay đổi, bản vẽ thể hiện tổng mặt bằng, vị trí hoặc tuyến công trình, các mặt bằng, mặt đứng, mặt cắt, móng, kết cấu chính và đấu nối hạ tầng.
Từ ngày 15/9/2026, Điều 39 Nghị định số 347/2026/NĐ-CP bãi bỏ Điều 74 Nghị định số 217/2026/NĐ-CP; các quy định về thẩm định thiết kế phòng cháy, chữa cháy tại Nghị định số 105/2025/NĐ-CP được sửa đổi trực tiếp. Thay đổi này không bãi bỏ yêu cầu về an toàn phòng cháy, chữa cháy trong hồ sơ tại Điều 63. Vì vậy, báo cáo thẩm định thiết kế điều chỉnh vẫn phải có nội dung này, đồng thời thực hiện thủ tục chuyên ngành khi thuộc diện yêu cầu.
Khi thay đổi diện tích sử dụng đất hoặc chức năng sử dụng đất, hồ sơ phải có giấy tờ hợp pháp về đất đai theo Điều 55. Tuy nhiên, khoản 2 Điều 56 quy định chủ đầu tư không phải nộp loại giấy tờ này nếu đã có trên cơ sở dữ liệu quốc gia. Số liệu đất đai, thuyết minh, bản vẽ và đơn đề nghị phải thống nhất để tránh yêu cầu bổ sung.
Điều 56 còn yêu cầu văn bản, giấy tờ và bản vẽ là bản chính, bản sao có chứng thực hoặc bản sao điện tử có giá trị pháp lý; bản vẽ phải đáp ứng quy cách hồ sơ và chữ ký số theo Điều 18. Doanh nghiệp nên lưu danh mục phiên bản, ngày phê duyệt và phạm vi thay thế. Đây cũng là cơ sở xác định thay đổi thiết kế kết cấu và xử lý hợp đồng đối với khối lượng phát sinh.
Cơ quan tiếp nhận và thời hạn giải quyết
Theo Điều 53, Ủy ban nhân dân cấp xã cấp phép cho công trình cấp III, cấp IV và nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn, trừ công trình thuộc phạm vi cấp phép của ban quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao hoặc khu kinh tế. Các ban quản lý cấp phép công trình trong phạm vi được giao quản lý; Sở Xây dựng cấp phép các công trình còn lại trên địa bàn tỉnh.
Với dự án có nhiều công trình khác nhau về loại và cấp, thẩm quyền được xác định theo công trình có cấp cao nhất. Cơ quan cấp giấy phép có thẩm quyền điều chỉnh giấy phép do mình cấp; khi thay đổi thiết kế làm thay đổi cấp công trình, thẩm quyền được xác định theo cấp sau điều chỉnh.
Điều 54 quy định nộp hồ sơ trực tuyến tại Cổng Dịch vụ công quốc gia. Khi có sự cố khách quan, đột xuất khiến việc thực hiện trên môi trường điện tử không khả thi, cơ quan có thẩm quyền được tiếp nhận trực tiếp tại Bộ phận Một cửa hoặc qua dịch vụ bưu chính công ích.
Kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, thời hạn điều chỉnh giấy phép là 7 ngày làm việc đối với nhà ở riêng lẻ và 9 ngày làm việc đối với các công trình còn lại. Cơ quan cấp phép thông báo một lần bằng thư điện tử hoặc tin nhắn về tài liệu cần bổ sung; người đề nghị có trách nhiệm hoàn thiện trong 2 ngày làm việc kể từ khi nhận thông báo. Nếu hồ sơ bổ sung vẫn không đáp ứng yêu cầu, cơ quan cấp phép thông báo lý do không cấp và người đề nghị thực hiện lại thủ tục. Vì vậy, doanh nghiệp cần bố trí đầu mối theo dõi thông báo để phối hợp ngay với đơn vị thiết kế khi phải bổ sung hồ sơ.
Áp dụng đúng quy định chuyển tiếp
Nghị định số 217/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Khoản 19 Điều 76 quy định tiếp tục giải quyết theo Nghị định số 175/2024/NĐ-CP đối với hồ sơ cấp, điều chỉnh, gia hạn hoặc cấp lại giấy phép đã nộp theo nghị định cũ trước ngày 01/7/2026 nhưng chưa được cấp phép. Vì vậy, mốc nộp hồ sơ quyết định việc áp dụng quy trình và thời hạn cũ hay mới.
Khoản 5 Điều 95 Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 quy định: công trình thuộc dự án đã được cấp phép trước ngày 01/01/2026, được cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi điều chỉnh và đã được phê duyệt theo quy định thì không phải điều chỉnh giấy phép. Hồ sơ doanh nghiệp cần lưu đủ giấy phép ban đầu, kết quả thẩm định và quyết định phê duyệt để chứng minh các điều kiện này.
Khoản 3 Điều 95 quy định công trình đã được cấp phép theo Luật Xây dựng số 50/2014/QH13, nay thuộc đối tượng miễn giấy phép theo luật mới, không phải điều chỉnh giấy phép khi đổi thiết kế. Hai quy định tại khoản 3 và khoản 5 này đã có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 theo khoản 2 Điều 94.
Đối với giấy phép do Ủy ban nhân dân cấp huyện đã cấp, khoản 22 Điều 76 Nghị định số 217/2026/NĐ-CP giao Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện điều chỉnh, gia hạn, cấp lại và thu hồi. Hồ sơ điều chỉnh được gửi đến cơ quan tiếp nhận theo quy định chuyển tiếp này.
Kết luận
Hồ sơ điều chỉnh giấy phép phải thể hiện thống nhất đề xuất thay đổi, thiết kế đã được phê duyệt và nội dung được cấp phép. Chủ đầu tư cần xác định căn cứ miễn hoặc phải điều chỉnh giấy phép, hoàn thiện hồ sơ theo phạm vi thay đổi rồi mới phát hành bản vẽ tương ứng cho thi công. Việc thực hiện đầy đủ các bước này giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro thi công sai phép và lưu được căn cứ xử lý chi phí, tiến độ phát sinh.
English
日本語
Tiếng Việt
简体中文