Ứng phó sự cố vi phạm quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân

Khi phát hiện tài khoản lạ truy cập hồ sơ bệnh án, kết quả xét nghiệm gửi nhầm hoặc hệ thống bị mã độc mã hóa, bệnh viện phải tổ chức xử lý đồng thời nguy cơ đối với người bệnh, dữ liệu và hoạt động khám bệnh, chữa bệnh. Quy trình ứng phó cần xác định người tiếp nhận thông tin, người chỉ huy, phương án duy trì cấp cứu và cách thông báo theo từng loại sự cố. Giám đốc bệnh viện kiểm tra quyết định ban hành, phạm vi các kịch bản và thời điểm cập nhật quy trình để xác định tình trạng áp dụng tại đơn vị.

Minh họa xác thực và kiểm soát truy cập dữ liệu y tế

Cơ sở pháp lý áp dụng

Điểm e khoản 1 Điều 14 Nghị định số 356/2025/NĐ-CP giao bộ phận bảo vệ dữ liệu cá nhân tổ chức thực hiện kế hoạch ứng cứu khẩn cấp sự cố bảo vệ dữ liệu cá nhân. Quy trình của bệnh viện có thể chia công việc thành các bước phát hiện, ngăn chặn, đánh giá, thông báo, khắc phục và rút kinh nghiệm; mỗi bước xác định người thực hiện và tài liệu ghi nhận. Bệnh viện nên chuẩn bị các kịch bản về mã độc tống tiền, truy cập trái phép từ bên trong, gửi nhầm kết quả, mất thiết bị hoặc hồ sơ giấy, sự cố tại nhà cung cấp, dữ liệu bị rao bán và sự cố liên quan dữ liệu vị trí, sinh trắc học.

Ngay khi nhận tin, nhân viên phụ trách ghi thời điểm phát hiện, nguồn tin, hệ thống hoặc hồ sơ liên quan và báo cho đầu mối bảo vệ dữ liệu, công nghệ thông tin cùng lãnh đạo theo phân công. Đối với truy cập trái phép hoặc mã độc, bộ phận kỹ thuật hạn chế tài khoản hay kết nối liên quan, bảo toàn nhật ký và chứng cứ trước khi khôi phục. Bác sĩ phụ trách cùng bộ phận kỹ thuật triển khai phương án dự phòng để duy trì cấp cứu, kê đơn và theo dõi người bệnh. Với kết quả gửi nhầm hoặc hồ sơ giấy bị mất, đơn vị liên quan tìm cách thu hồi hoặc ngăn việc sử dụng tiếp, đồng thời ghi nhận loại thông tin và những người có thể đã tiếp cận.

Việc thông báo vi phạm dữ liệu cá nhân phải căn cứ vào tính chất vi phạm và vai trò của bệnh viện. Điểm a khoản 3 Điều 23 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân thông báo cho cơ quan chuyên trách bảo vệ dữ liệu cá nhân khi phát hiện hành vi vi phạm; khoản này còn quy định các trường hợp xử lý sai mục đích, sai thỏa thuận hoặc quyền của chủ thể dữ liệu bị vi phạm. Theo khoản 1 Điều 23, nếu bên kiểm soát, bên kiểm soát và xử lý hoặc bên thứ ba phát hiện vi phạm có thể gây tổn hại đến quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội hoặc xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, tài sản của chủ thể dữ liệu, bên đó thông báo cho cơ quan chuyên trách chậm nhất 72 giờ kể từ khi phát hiện. Bên xử lý phát hiện vi phạm phải thông báo kịp thời cho bên kiểm soát hoặc bên kiểm soát và xử lý.

Theo khoản 2 Điều 23, bên kiểm soát và bên kiểm soát và xử lý lập biên bản xác nhận việc xảy ra vi phạm, phối hợp với cơ quan chuyên trách để xử lý. Điều 28 Nghị định số 356/2025/NĐ-CP quy định nội dung thông báo và Mẫu số 08. Bộ phận phụ trách chuẩn bị thông tin về diễn biến, loại dữ liệu, hậu quả và biện pháp xử lý theo mẫu; bệnh viện lưu thông báo cùng chứng cứ gửi, biên nhận và các tài liệu bổ sung. Người phụ trách ghi rõ thời điểm phát hiện để kiểm soát thời hạn; việc xác minh và khắc phục tiếp tục trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thông báo.

Nếu sự cố vi phạm liên quan đến dữ liệu vị trí hoặc sinh trắc học, khoản 1 Điều 29 Nghị định số 356 yêu cầu bên kiểm soát hoặc bên kiểm soát và xử lý thông báo cho chủ thể bị ảnh hưởng trong thời hạn không quá 72 giờ từ khi phát hiện và báo cáo cơ quan có thẩm quyền theo Điều 28. Nội dung thông báo cho chủ thể gồm loại dữ liệu, rủi ro, biện pháp khắc phục, hướng dẫn phòng ngừa và đầu mối liên hệ theo khoản 2 Điều 29. Nếu vì lý do kỹ thuật hoặc khẩn cấp mà chưa thể thông báo cho tất cả chủ thể đúng hạn, tổ chức, cá nhân thông báo công khai trên phương tiện điện tử chính thức và gửi cho từng chủ thể ngay khi điều kiện kỹ thuật cho phép theo khoản 3 Điều này. Tổ chức lưu hồ sơ vi phạm tối thiểu năm năm kể từ ngày khắc phục xong sự cố.

Tổ chức thực hiện và hồ sơ cần lưu

Một vụ tấn công còn có thể phát sinh nghĩa vụ báo cáo sự cố an ninh mạng. Điểm d khoản 2 Điều 31 Nghị định số 331/2026/NĐ-CP yêu cầu chủ quản hệ thống thông tin báo cáo cơ quan chuyên trách của Bộ Công an về nguyên nhân, phạm vi ảnh hưởng và biện pháp khắc phục trong 72 giờ kể từ khi phát hiện sự cố. Đối với sự cố phức tạp, chủ quản gửi thông tin sơ bộ và biện pháp khắc phục, sau đó cập nhật và gửi báo cáo kết thúc. Sự cố nghiêm trọng phải có thông báo ban đầu trong 24 giờ; sự cố có dấu hiệu xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội hoặc gây gián đoạn nghiêm trọng hoạt động hệ thống phải báo ngay khi phát hiện. Hệ thống do Bộ Quốc phòng quản lý báo cáo lực lượng chuyên trách của Bộ Quốc phòng theo thẩm quyền. Bệnh viện đánh giá riêng nghĩa vụ này và nghĩa vụ thông báo vi phạm dữ liệu cá nhân, bởi mỗi quy định có phạm vi và điều kiện áp dụng riêng.

Sau khi kiểm soát sự cố, người chỉ huy tổ chức xác minh nguyên nhân, kiểm tra bản sao lưu trước khi khôi phục, rà soát quyền truy cập và báo cáo Giám đốc về thiệt hại, biện pháp sửa chữa và công việc còn tiếp tục. Bệnh viện lưu phiếu tiếp nhận, nhật ký, chứng cứ kỹ thuật, biên bản xác nhận, thông báo đã gửi và báo cáo kết thúc theo thời hạn áp dụng cho từng loại hồ sơ. Giám đốc có thể giao các khoa, phòng diễn tập theo kịch bản và đặt mốc xử lý nội bộ sớm hơn thời hạn pháp luật để nhân sự có thời gian kiểm tra nội dung thông báo.

Xem thêm: Dữ liệu cá nhân và các nguyên tắc bảo vệ; các bài viết chuyên đề về dữ liệu cá nhân.

Rate this post